Қирғизистон-Ўзбекистон чегарасини делимитация қилиш жараёни якунланди. Қирғизистон ва Ўзбекистон президентлари ратификация ёрлиқларини алмашдилар.
Музокаралар якунида давлат раҳбарлари ҳар томонлама стратегик шериклик тўғрисидаги декларацияни имзоладилар.
Президент Садир Жапаров Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев билан расмий учрашувда Ўзбекистон билан чегарани делимитация қилиш жараёни якунланганини маълум қилиб, бу воқеани тарихий деб атади.
Жапаровнинг сўзларига кўра, унинг ишончи комилки, томонлар чегара масалаларига чек қўйиб, келажак авлодлар учун мустаҳкам ва ишончли ривожланиш ва фаровонлик учун мустаҳкам пойдевор қўйган. “Мазкур давлат ташрифи доирасида Шартномани ратификация ёрлиқларини алмашиш орқали бундай муҳим воқеа таъминланиши алоҳида эътиборга молик. Шунингдек, Қирғизистон Республикаси ва Ўзбекистон Республикаси ўртасида ҳар томонлама стратегик шериклик тўғрисидаги декларацияни имзолаймиз ва шу орқали муносабатларимизни ҳамкорликнинг мисли кўрилмаган даражасига олиб чиқамиз”, — дея Садир Жапаровнинг сўзларидан иқтибос келтирган президент матбуот хизмати.
Ўзбекистон раҳбари Шавкат Мирзиёев 26 январь куни давлат ташрифи билан Бишкекка келди. Қирғизистон ва Ўзбекистон ўртасидаги ўзбек-қирғиз давлат чегарасининг айрим участкалари тўғрисидаги шартномани ратификация қилиш ёрлиқларини алмашиш унинг сафарининг муҳим нуқталаридан бири бўлди.
Ўзбекистон билан чегара Қирғизистоннинг энг узун ташқи чегараси ҳисобланади. Унинг узунлиги 1314 километрни ташкил қилади. Икки давлат чегараларида мувофиқлаштирилмаган участкалар туфайли тез-тез низолар келиб чиқади, уларнинг баъзилари одамларнинг қурбон бўлишига олиб келди. Давлатлар ўртасидаги чегаралар муаммоларини ҳал қилиш борасидаги ютуқлар 2016 йилда – Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келганидан сўнг белгилаб берилди. 2022 йилнинг ноябрида Қирғизистон ва Ўзбекистон 30 йилдан ортиқ давом этган чегара можаросига чек қўйганини эълон қилди. Томонлар давлат чегарасининг аниқланмаган қолган 15 фоизи ёки 312 километри бўйича консенсусга келишди.
Бироқ, шу нуқталардан бири – Кампиробод сув омбори остидаги ерларнинг бошқа объектлар эвазига Ўзбекистонга берилиши Қирғизистон Республикасида жамиятнинг бир қисми норозилигига сабаб бўлди. Шу фонда Қирғизистонда «Кампиробод иши» деб номланган жиноий иш очилиб, 30 га яқин сиёсатчи ва фаоллар ҳибсга олинган.
Матбуот хизмати хабарига кўра, келишувга мувофиқ умумий узунлиги 302,29 километр бўлган чегара чизиғи, жумладан, Ўзбекистон-Қирғизистон Давлат чегарасининг 35 та участкаси белгиланди. Шунингдек, Ўзбекистон Андижон сув омбори ҳудудининг 4957 гектарини ва тўғонни сақлаш ва муҳофаза қилиш учун қўшимча 19,5 гектарни олади. Қирғизистон компенсация сифатида 1019 гектар яйлов олади.
Ўзбекистон томони сув омборидаги сув сатҳини 900 метрдан ортиқ бўлмаган даражада ушлаб туриш, қирғиз халқининг ресурслардан эркин фойдаланишини таъминлаш (суғориш, балиқ овлаш), сув омбори атрофида муҳандислик-техник иншоотлар ўрнатмаслик мажбуриятини олади.
Қирғизистон томони сувни муҳофаза қилиш зоналари ташкил этилиши ва сувдан фойдаланиш режимига риоя этилишини таъминлаш мажбуриятини олди.
Тегишли қонунлар аввалроқ икки давлат раҳбарлари томонидан имзоланган эди.
