АҚШ расмийлари Қирғизистон Давлат божхона хизмати раисининг собиқ ўринбосари Раимбек Матраимовга қарши Вашингтон инсон ҳуқуқларини бузишда гумон қилинган шахсларни жиноий жавобгарликка тортиш учун фойдаланадиган Глобал Магнитский қонуни асосида санкциялар жорий қилди.
Бу ҳақда АҚШ молия вазирлигининг чет эл активларини назорат қилиш бошқармаси хабар қилди.
Матраимов билан бир қаторда Макао ва Либериядан икки фуқаро ва Гонконг, Палау ва Камбоджадан учта ташкилот санкцияларга тушди.
Қирғизистонда Матраимов жиноий иш бўйича судланувчидир. Тергов маълумотларига кўра, у ва бошқа 40 га яқин божхоначилар божхона маъмурияти пайтида яширин даромад олиш учун коррупция схемасини ўрнатган, натижада давлат бюджети жуда катта миқдорда зарар кўрган.
Раимбек Матраимов Қирғизистон Молия вазирлиги матбуот хизматига асосланиб хабар берганидек, 2020 йил 9 декабргача департаментнинг махсус ҳисоб рақамига ваъда қилинган 2 миллиард (23,6 миллион доллар) нинг 733 миллион сомини (8,6 миллион доллар) ўтказди.
Собиқ божхона ходими 5 ноябрдан пул ўтказишни бошлади. Гумон қилинувчилар томонидан давлатга етказилган зарарни тўлиқ қоплаш муддатлари ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари томонидан белгиланади.
17 октябрда Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси Давлат божхона хизматидаги коррупция фактлари бўйича судгача бўлган ишларни бошлади. Ушбу иш доирасида Раимбек Матраимов 20 октябрь куни ҳибсга олинган.
Худди шу куни Бишкек шаҳрининг Первомайский туман суди Матраимовни ўз яшаб турган ҳудудини тарк этмаслик тўғрисида қарор чиқарган. Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси собиқ мансабдор давлатга етказилган зарарни қоплашга тайёрлигини билдирди, бу тергов маълумотларига кўра қарийб 2 миллиард сомни (23,6 миллион доллар) ташкил қилди. Матраимов бутун суммани «шу йилнинг ноябрь ойи охирига қадар тузилган жадвал бўйича» тўлаши шарт эди. «80 миллион сомлик биринчи тўлов аллақачон Миллий хавфсизлик давлат қўмитасининг депозит ҳисоб рақамига ўтказилган», дейилади вазирлик хабарида.
Раимбек Матраимовнинг номи Қирғизистон божхона органларидаги амалдаги коррупция схемалари тўғрисида Азаттйк радиосининг қирғиз хизмати, Kloop нашри ва Коррупция ва уюшган жиноятчиликни ўрганиш маркази (OCCRP) томонидан ўтказилган қатор қўшма журналистик текширувларда тилга олинган.
Текширувлар нашр этилгандан сўнг Раимбек Матраимов, унинг укаси, Қирғизистон парламенти депутати Искендер Матраимов, унинг хотини, шунингдек, Исмоил ота оилавий хайрия жамғармаси «Азаттиқ» радиоси, журналист Али Тўқтакунов ва «Kloop» нашрига қарши даъво қўзғади. Искендер Матраимов интервьюсида тергов материаллари уларнинг обрўсига путур етказиш мақсадида эълон қилинганлигини айтди. Кейинчалик, даъвогарлар 24.kg га бўлган моддий даъволарини қайтариб олишди.
