Садир Жапаров АҚШ сенатори Боб Менендеснинг Қирғизистонни Россиянинг Украинага бостириб кириши ортидан Ғарб жорий этган санкциялардан қочиш учун Россияга ёрдам беришни тўхтатишга чақирган баёнотига изоҳ берди.
Қирғизистон Республикаси раҳбарининг жавобини «Кабар» давлат ахборот агентлиги эълон қилди. Бу баёнотида Садир Жапаров Қирғизистон санкцияларни четлаб ўтишга ёрдам бермаётганини, “Россия ва Хитой кичик давлатга қарам эмаслигини” таъкидлади.
“Ҳа, Қозоғистонда Қирғизистон компаниясидан учувчисиз учувчи самолётлар кўринишидаги юк қўлга олинди. Компаниянинг тушунтиришича, бу дронлар қишлоқ хўжалиги мақсадлари учун мўлжалланган. Аммо, шунга қарамай, биз ҳозирда дрон ва учувчисиз учиш аппаратларини экспорт қилишни тақиқлаймиз”, — деб ишонтирди Президент.
Ва у америкалик сенаторнинг чақириғини «босим қилиш ва ўз томонига ғалаба қозониш» учун сабаб деб атади. «Аммо биз бунга йўл қўймаймиз. Биз мустақил давлатмиз. Биз барча давлатлар билан тенг ҳуқуқли муносабатларни давом эттирамиз, кўп векторли ташқи сиёсат олиб борамиз. Россия ва Украина масаласида биз дастлаб нейтрал позицияда эканлигимизни билдирдик. Келажакда бу позицияга амал қиламиз. Биз позициямизни ўзгартирамизми ёки йўқми, вазият икки томонга ўзгармайди. Бу бизга боғлиқ эмас”, — дея хулоса қилди Садир Жапаров.
Шу билан бирга, президент сенаторнинг Қирғизистоннинг амалдаги ҳукумати “журналистлар ва мустақил оммавий ахборот воситаларининг ҳуқуқларини қайта-қайта поймол қилгани, ҳуқуқ фаолларини таъқиб қилгани, фуқаролик жамияти вакилларига нисбатан чекловлар қўйгани” ҳақидаги сўзларига жавоб қайтармади.
Халқаро алоқалар қўмитасига раислик қилаётган америкалик сенатор Боб Менендез аввалроқ Садир Жапаровни Россияга санкциялардан қочишга ёрдам беришни тўхтатишга чақирган эди. Қирғизистон Республикаси президентига йўллаган мактубида у Қирғизистон “аслида мудофаа буюмлари, жумладан, учувчисиз самолётлар, қурол қисмлари ва микросхемаларни ноқонуний олиб кирувчи Россиянинг шериги бўлиб бораётганини” таъкидлаган.
Эслатиб ўтамиз, май ойида АҚШ Савдо вазирлиги “Россия ҳарбий-саноат комплексини қўллаб-қувватлагани” учун санкция қўйилган компаниялар рўйхатини эълон қилган эди. Унга Россия Федерацияси ташкилотларидан ташқари Қирғизистоннинг Tro.Ya компанияси ҳам киритилди. 20 июль куни эса АҚШ молия вазирлиги 120 дан ортиқ компанияга, жумладан Қирғизистон Республикасида рўйхатдан ўтган тўртта компанияга қарши санкция қўйганини эълон қилди. Департаментнинг таъкидлашича, “қора рўйхат”даги компаниялар томонидан етказиб берилган айрим маҳсулотлар Украинага қарши урушда қўлланилган ҳарбий техникада топилган.
Шундан сўнг Қирғизистон Республикаси Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси тегишли текширув бошланганини маълум қилди.
Июль ойи охирида Қирғизистон Республикаси Иқтисодиёт ва савдо вазирлиги экспорт назорати остидаги маҳсулотлар рўйхатини кенгайтириш ва уларга қурол-яроғ, ҳарбий техника ва ҳарбий хизматларни киритишни таклиф қилди. Бундан олдин Қирғизистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси раиси ўринбосари Эдил Байсалов Азаттиқ нашрига берган интервьюсида Қирғизистон учун санкциялар таҳдиди ҳақиқийлигича қолаётганини ва шу сабабли мамлакат расмийлари АҚШ ва Европа ҳукумат раҳбарлари билан алоқада эканини айтди.
Коррупция ва уюшган жиноятчиликни ўрганиш маркази маълумотларига кўра, АҚШ Қирғизистон Республикаси компанияларига қарши санкциялар жорий этишидан бироз аввал Бишкек ташқи савдо статистикаси ва санкцияланган маҳсулотлар айланмаси ҳақидаги маълумотларни эълон қилишни тўхтатган.
